Nee, beste en dierbare RKJ-ers, het was niet ons raam waar de aandacht vanmorgen op gevestigd was, het was niet de Osservatore Romano, maar het raam van de paus. Op het plein een kleumende, natte, maar daarom niet minder juichende menigte jongeren van een vredesbeweging, en vier verdiepingen boven hen de bekende witte gestalte met naast hem twee anderen: leden van dezelfde beweging. Het ging allemaal goed, het ging allemaal prima zelfs, tot het grote, symbolische moment gekomen was...

Het was niet de eerste keer dat een paus twee witte duiven los liet, vredesduiven: paus Johannes Paulus II had het ook al eens gedaan, en de Poolse pater naast mij vertelde dat de duiven toen niet waren weggevlogen, maar op de schouder van de paus waren gingen zitten. "Santo subito", mij dunkt! Ook vanmorgen bleken de duiven minder medewerkzaam dan ten tijde van Noach. Het kooitje ging open, de paus wierp de arme vogels de regen in, de jongeren juichten nog harder en... duif 1 vestigde zich in de vensterbank en duif 2 vloog het appartement van de paus in. Vanaf het plein was helaas niet te zien met welke vormen van zachte dwang (ik vermijd liever het woord "geweld") de pauselijke kamerheren, secretarissen en zusters de duif alsnog het raam uitloodsten, maar alle vredeminnende RKJ-ers kunnen gerust zijn: enkele minuten later was duif 1 alsnog het grijze zwerk ingevlogen en zat duif 2 hoog en nat in de dakgoot. Jullie kunnen je voorstellen dat mij de gedachte bekroop of een en ander niet symbolisch was voor de vredesbeweging in het algemeen en de verkondiging van de blijde boodschap in het bijzonder ("Eer aan God in den hoge en vrede op aarde aan alle mensen van goede wil")? Zijn wij niet vaak als duif 1 en 2 als 't erop aankomt? Ik geef het u maar mee als gedachte.

De middag was zonniger, de gedachten wat opgeruimder, toen ik naar de twee (relatief) moderne kerken wandelde die ons stadsdeel rijk is, twee votiefkerken bovendien! ("Wat zijn dat?", hoor ik jullie vragen. "Vraag maar eens aan kapelaan Visser!") De Christus-Koningkerk uit 1948 (gesloten)viel op door zijn massa en zijn mooie bronzen decoraties, de kerk van de H. Joachim uit 1893 (ook gesloten) door zijn mozaïeken, mede mogelijk gemaakt door een hele reeks landen wier namen op de gevel waren vermeld, ook Nederland! Jaartallen: daar wilde ik ook nog iets over zeggen. Wisten jullie, beste en dierbare RKJ-ers, dat het vermelden van het bouwjaar hier in Rome na 1870, dus na het verdwijnen van de Pauselijke Staten, een zeer tijdgebonden fenomeen is? Het is überhaupt niet gebruikelijk (lastig voor de amateur-architectuurhistoricus), maar als er een jaartal wordt vermeld, dan is dat steeds uit de periode 1890-1910, tijdperk van de overmoedige moderniteit die aan de Eerste Wereldoorlog voorafging, en uit de jaren 1920-1930, waarbij bijv. 1929 nog wel eens VII wil worden, het jaar van Mussolini's fascistische regime (ons deel van Rome is rijk aan gebouwen uit die tijd, incluis de tendentieuze decoraties en symboliek van dat regime). Juist in de tijd dat men begint te breken met de traditie, zoekt men zich te legitimeren; de parvenu wil deftig zijn, de man of vrouw zonder verleden wil zich erfgenaam weten van eeuwen, maar noch 1901, noch VII kunnen verbergen dat zij gebroken hebben met het verleden. Meer nog: de VII, die zich spiegelen wilde aan de jaren van het Romeinse Rijk, die letterlijk een Nieuwe Tijd wilde zijn, zou uiteindelijk onder die last bezwijken. Er is geen Nieuwe Tijd meer, sedert het moment dat het 42e regeringsjaar van keizer Octavianus Augustus het 1e jaar regeringsjaar werd van Christus Koning, de Vredevorst.

En terwijl de lucht boven Rome steeds donkerder blauw kleurt en twee witte duiven hun weg zoeken naar de vrede, groet u vanachter de Osservatore Romano,

Marc Lindeijer S.J.