Net terug van de Universiteit zit ik met de laptop op de bank (zo fijn dat in gemeenschap van goederen, heb je ineens ook een laptop :)) terwijl Stefan aan het oefenen is op de piano, hoe huiselijk is dit!

De afgelopen twee uur heb ik me bezig gehouden met ethiek in de gezondheidszorg. We hadden ons met 7 vrouwen verzameld in een zaal, waar we de ene na de andere casus, uitspraak of ingreep mochten beoordelen, onze eigen mening onderzochten en de tegenstrijdigheden daarin ontdekten.

Elk vraagstuk werd beoordeeld op de vier basiselementen: Autonomie, ofwel wat vindt of wil de patient? Goed doen, niet schaden en rechtvaardigheid. Voor de patient als individu en in relatie tot het zorgsysteem als geheel.

Vooral de discussie over levensstijl deed veel stof op waaien. Ondanks de mooie beloftes elke verkiezingsronde moet er in de zorg toch steeds bezuinigd worden, want zorg is duur. En van al het geld dat in de zorg verdwijnt gaat 1/3 naar aandoeningen gerelateerd aan een slechte levensstijl. Denk aan longkanker als gevolg van roken, of aan hart en vaatziekten. Nu kan geld maar een keer uitgegeven worden en dus wordt ook mondiaal de discussie over het onderwerp vollop gevoerd.

Zo schijnt iemand van de World Health Organisation onlangs in een toespraak gezegd te hebben dat we moeten nadenken over een zorgstelsel waarin mensen die door hun levensstijl (lees: roken, ongezond dieet, weinig lichaamsbeweging) een zware belasting op het zorgsysteem leggen, een hogere zorgpremie betalen.

Wat betreft het systeem: hoe ethisch is het dat iemand die ziek is, geen optimale zorg krijgt omdat er geen budget voor is omdat dat is opverbruikt door zijn buurman die 'van het leven geniet'? Wat betreft de buurman: heeft ook hij geen recht op de best beschikbare zorg? (rechtvaardigheid) Daarbij komt nog dat het juist meestal de lage sociaal economische klassen zijn die er die ongezonde leefstijl op na houden.

Kan je mensen verantwoordelijk houden voor beslissingen die ze in hun leven nemen waarvan ze zelf de mogelijke gevolgen en de ernst daarvan niet kunnen overzien?